Welsh Government continues to turn a blind eye to schools in crisis | Llywodraeth Cymru yn parhau i droi llygad dall i ysgolion mewn argyfwng

A scathing opening speech from Welsh Shadow Minister for Education, Suzy Davies AM, launched a debate in the Senedd today in the latest move by Welsh Conservatives to back schools and campaign for the Welsh Government to improve funding for the country’s struggling education system.

The debate strove to challenge the current flawed funding formula used in Wales, by which money is allocated by the Welsh Government local councils, and then by councils on to schools.

The passionate debate from several members of the opposition Cabinet came in the wake of an open letter published last week by the Association of School and College Leaders, in which they described a ‘severe funding crisis’ in Welsh schools.

The Welsh Government formula has led to a postcode lottery of school funding, with £450 million never reaching the classroom thanks to a totally non-transparent system which, according to the NASUWT teachers’ union and despite the Barnett Formula, sees pupils in Wales receiving £645 less per head than those in England.

Teachers are reporting an ever-increasingly desperate situation, with too few staff leading to the potential need to increase class sizes, the cutting of non-compulsory activities, a strain on Additional Learning Needs support at a time when the Welsh Government’s own ALN code is being considered, and some schools even complaining of damaged buildings with no money for renovations.

Welsh Conservatives sought to ‘flush out’ evidence from the Minister for Education, Kirsty Williams, about school funding ahead of an upcoming Children, Young People and Education Committee inquiry into the matter.

Mrs Davies asked the Minister to reveal exactly how the effectiveness of the funding formula is evaluated, and to consider its clear flaws, but the Minister and the Welsh Labour-led Government again brushed off the concerns of a system in ‘crisis’ voiced by teachers and governors from across the country.

Speaking outside the chamber, Suzy Davies AM added: “There’s no point pretending everything is OK in the system, because our constituents are telling us something different.

“This is not about austerity, it’s about what happens to the money once it leaves Welsh Government hands.

“That’s what schools are complaining about, and their cries are so loud. Being dismissed by the Minister in this way will make their cries all the louder.”

 

Mae araith deifiol agoriadol gan y Gweinidog Cysgodol dros Addysg, Suzy Davies AC, yn cychwyn ddadl yn y Senedd heddiw yn y symudiad diweddaraf gan Geidwadwyr Cymreig i gefnogi ysgolion ac ymgyrchu i Lywodraeth Cymru wella cyllid ar gyfer brwydr system addysg y wlad.

Roedd y ddadl yn ymdrechu i herio'r fformiwla ariannu ddiffygiol a ddefnyddir yng Nghymru, lle mae arian yn cael ei ddyrannu gan gynghorau lleol Llywodraeth Cymru, ac yna gan gynghorau ar ysgolion.

Daeth y ddadl angerddol gan nifer o aelodau'r Cabinet wrthblaid yn sgil llythyr agored a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf gan Gymdeithas yr Arweinwyr Ysgolion a Cholegau, lle roeddent yn disgrifio 'argyfwng cyllid difrifol' yn ysgolion Cymru.

Mae fformiwla Llywodraeth Cymru wedi arwain at loteri cod post o ariannu ysgolion, gyda £450 miliwn byth yn cyrraedd yr ystafell ddosbarth, oherwydd system gwbl di-dryloyw sydd, yn ôl undeb athrawon NASUWT ac er gwaethaf Fformiwla Barnett, yn gweld disgyblion yng Nghymru yn derbyn £645 yn llai y pen na'r rhai yn Lloegr.

Mae athrawon yn adrodd am sefyllfa anorchfygol, gan fod digon o staff yn arwain at yr angen posibl i gynyddu'r meintiau dosbarth, torri gweithgareddau an-orfodol, straen ar gefnogaeth Anghenion Dysgu Ychwanegol ar adeg pan godir cod ADY Llywodraeth Cymru ei hun yn cael eu hystyried, a rhai ysgolion hyd yn oed yn cwyno am adeiladau difrodi heb unrhyw arian i'w hadnewyddu.

Ceisiodd y Ceidwadwyr Cymreig 'ffynnu allan' tystiolaeth oddi wrth y Gweinidog dros Addysg, Kirsty Williams, am gyllid ysgolion cyn ymchwiliad y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg sydd i ddod i'r mater.

Gofynnodd Mrs Davies i'r Gweinidog ddatgelu yn union sut y caiff effeithiolrwydd y fformiwla ariannu ei werthuso, ac ystyried ei ddiffygion clir, ond eto mae'r Gweinidog a'r Llywodraeth yng Nghymru a arweinir gan Lafur wedi brwsio oddi wrth bryderon system mewn 'argyfwng' a fynegwyd gan athrawon a llywodraethwyr o bob cwr o'r wlad.

Wrth siarad y tu allan i'r siambr, dywedodd Suzy Davies AC: "Does dim pwynt yn honni bod popeth yn iawn yn y system, oherwydd bod ein hetholwyr yn dweud wrthym rywbeth gwahanol.

"Nid yw hyn yn ymwneud â llymder, mae'n ymwneud â'r hyn sy'n digwydd i'r arian unwaith y bydd yn gadael dwylo Llywodraeth Cymru.

"Dyna beth mae ysgolion yn cwyno amdano, ac mae eu llais mor gryf. Bydd gwrthwnyebiad y Gweinidog ar hwn yn gwneud eu llais yn gryfach.